Zabytki Drukuj
Na terenie Gminy Podedwórze znajdują się 3 obiekty wpisane do Rejestru Zabytków. Są to:
I. Zespół kościelny: kościół pw. Zwiastowania NMP (wraz z ruchomościami), nagrobek Szlubowskich, cmentarz kościelny z drzewostanem i ogrodzeniem oraz dzwonnica.
Zespół kościelny położony jest w centrum wsi Podedwórze, przy skrzyżowaniu dróg powiatowych Rudno - Mosty, Łyniew - Kodeniec.
Kościół wzniesiony w stylu klasycystycznym, murowany z cegły, otynkowany, wybudowany w latach 1805 – 1811. Jego fundatorami byli Józef Szlubowski – właściciel dóbr opolskich podkomorzy łukowski, starosta sulimierski i krasnostawski, poseł na Sejmie w 1790 r. oraz jego synowie Ignacy i Jan.
Kościół miał być pierwotnie kaplicą grobową dla rodziny fundatora, jednak ten zmarł przed ukończeniem budowy. Stąd przy świątyni wybudowano nagrobek w typie sarkofagu dla Józefa i Joanny Szlubowskich. Nagrobek zbudowany został z szarożółtego piaskowca, ręcznie rzeźbione kamienne bloki posiadają inskrypcję (pismem szeryfowym) oraz szlakowanie, u góry zakończone gzymsem. Wszystkie płyty nagrobka zawierają obramowaną płycinę oflankowaną płaskorzeźbami o motywie odwróconej pochodni – atrybutu Tanatosa, mitologicznego boga śmierci. Nagrobek otoczony jest żeliwnym ogrodzeniem o geometrycznym wzorze.
Sam kościół jest perełką architektury klasycystycznej. W podziemiach kościoła złożone są szczątki Generała Kościuszkowskiego Filipa Haumana. Teren kościoła otoczony jest szpalerem drzew, głównie z gatunku jesion wyniosły.
Fot. Kościół pw. Zwiastowania NMP zwany „Białym” w Podedwórzu
Źródło: zasoby własne UG Podedwórze
II. Kościół parafialny pw. Podwyższenia Św. Krzyża wraz z otaczającym drzewostanem.
Kościół położony we wschodniej części wsi Podedwórze. Wybudowany został w latach 1911 – 1914, zaprojektowany przez wybitnego architekta, Stefana Szyllera z Warszawy, w stylu neogotyckim. Fundatorami byli mieszkańcy parafii Opole oraz właściciel folwarku Antopol –Henryk Zaleski. Kościół założony na planie wydłużonego prostokąta z prostokątnym, trójbocznie zamkniętym prezbiterium, z dwoma zakrystiami po bokach.
Cmentarz przykościelny z drzewostanem ogrodzony ogrodzeniem z murowanych słupków i metalowych przęseł.
Fot. Kościół pw. Podwyższenia Krzyża Świętego zwany „czerwonym” w Podedwórzu
Źródło: zasoby własne UG Podedwórze
III. Kapliczka z figurą Chrystusa Frasobliwego
Murowana kapliczka z drewnianą ludową figurą Jezusa Frasobliwego pochodząca z 1646 roku, usytuowana w centrum Podedwórza na rozwidleniu dróg. Jest to najstarsza kapliczka w powiecie parczewskim. Mimo że wewnątrz kapliczki znajduje się drewniana rzeźba Chrystusa Frasobliwego, potocznie kapliczka nazywana jest „Świętym Janem”.
Fot. Kapliczka z figurą Chrystusa Frasobliwego z 1646 r. w Podedwórzu
Źródło: zasoby własne UG Podedwórze
Obiekty zabytkowe objęte strefą pośredniej ochrony konserwatorskiej figurujące w wojewódzkiej ewidencji zabytków województwa lubelskiego:
- Zespół dworsko - parkowy, 2 poł. XIX w. Antopol
- Zespół dworsko - parkowy, XIX w m. Mosty
- Cmentarz rzymsko - katolicki, pocz. XIX w. m. Opole
- Cmentarz prawosławny, 1 poł. XX w. Hołowno.
